image

Kabinet wil biometrische scan bij uitgifte identiteitsbewijs wettelijk vastleggen

dinsdag 10 november 2026, 14:37 door Redactie, 19 reacties

Het kabinet wil het gebruik van een biometrische scan door gemeenten bij de uitgifte van identiteitsbewijzen wettelijk vastleggen, nadat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) eerder zorgen had geuit over het ontbreken van een expliciete wettelijke grondslag. Dat laat staatssecretaris Van der Burg in antwoord op Kamervragen weten. De PVV had de bewindsman om opheldering gevraagd naar aanleiding van de biometrische scan die de gemeente Enschede verplicht heeft gesteld aan alle balies van burgerzaken.

De camera's die gezichten scannen en vergelijken met die op het identiteitsbewijs staan bij alle balies van burgerzaken en worden gebruikt voor het aanvragen en afhalen van een paspoort, identiteitskaart of rijbewijs, het regelen van een huwelijk, de aangifte van een pasgeboren kind, het doorgeven van een overlijden, het inschrijven in de gemeente, het doorgeven van een verhuizing en het aanvragen van een naturalisatie. De gemeente Enschede stelt dat de maatregel identiteitsfraude aan de gemeentebalie moet tegengaan.

Van der Burg merkt op dat gemeenten die gezichtsscanners inzetten, dat nu op eigen initiatief en onder eigen verantwoordelijkheid doen. "Bij de automatische gezichtsvergelijking gaat het om het verwerken van biometrische persoonsgegevens. Daarvoor gelden strenge wettelijke voorwaarden", aldus de staatssecretaris. De AP had eerder zorgen geuit over de inzet van gezichtsvergelijkingssoftware door gemeenten. De toezichthouder bestempelde het ontbreken van een expliciete wettelijke verwerkingsgrondslag als een risico.

Van der Burg wil de inzet van automatische gezichtsvergelijking bij het vaststellen van iemands identiteit nu wettelijk vastleggen en in de toekomst onderdeel laten zijn van het standaard aanvraag- en uitgifteproces van reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaarten. Een wijziging van de Paspoortwet, Wet op de Nederlandse identiteitskaart en Wet basisregistratie personen (BRP) wordt daarvoor voorbereid. Wanneer de wetsvoorstellen verschijnen is nog niet bekend.

Reacties (19)
Vandaag, 14:42 door Anoniem
Why though. Je moet je vorige kreng al inleveren als je de nieuwe wilt ophalen….en dan moet de persoon die hem uitgeeft ook nog eens nagaan wie je bent. Vind het lichtelijk onzinnig.
Vandaag, 14:47 door Anoniem
Niets wordt gevraagd,ze installeren het
en gebruiken het dan,en wat heb jij nog te zeggen
als burger,of uberhaut een mening daarover
kunnen uitbrengen,want het is al in werking gesteld
en de wetten en verplichtingen zijn al klaar.

NL2026
Vandaag, 15:21 door Anoniem
Nu ben ik toch benieuwd naar hoe proportioneel deze maatregel is. Zijn er cijfers over hoe vaak er sprake is van identiteitsfraude aan de balie bij gemeenten? En hoe betrouwbaar zijn deze scans in de praktijk? Gaan we het effect van zo'n ingrijpende maatregel nog evalueren zodat we het eventueel kunnen terugdraaien als het niet effectief blijkt?

Nee natuurlijk, proportionaliteit en effectiviteit staan helemaal niet in het woordenboek van onze regenten. U hebt maar te slikken. Another brick in the wall...
Vandaag, 15:22 door Anoniem
Hoe groot is in de praktijk (poging tot) identiteitsfraude aan de gemeentebalie bij het aanvragen/verlengen van een paspoort/ ID-kaart?
MINIMAAL.
Dit is dus een te verwaarlozen risico.
Dus waarom moet dit m.b.v. biometrische scans opgetuigd worden?
Antwoord:
om mensen te brainwashen dat een gelijkenis van een gezicht met een foto ervan niet met vier fysieke ogen voldoende betrouwbaar vastgesteld kan worden.
Zodat mensen hun eigen zintuigen en hersens niet langer meer (mogen) vertrouwen en alleen nog (mogen) afgaan op techniek (scans).
Welke techniek door partijen gebruikt wordt, die stuk voor stuk boven individuele mensen staan (overheid, bedrijven).
Zijn deze partijen (in principe) te vertrouwen?
NEE.
Bedrijven niet omdat ze gemotiveerd worden door winstmaximalisatie en alles daaraan ondergeschikt maken.
De overheid (en de EU) niet omdat ze zijn overgenomen door partijen die veel meer geld en macht hebben.
Dus waarom wordt biometrisch scannen in laatste instantie ingevoerd?
Om de belangen te dienen van partijen die (op de wereld) het meeste geld en de meeste macht hebben.
HET IS MAAR DAT U HET WEET
Vandaag, 15:23 door Anoniem
> "Bij de automatische gezichtsvergelijking gaat het om het verwerken van biometrische persoonsgegevens. Daarvoor gelden strenge wettelijke voorwaarden

Dat lijkt me sowieso al niet minimale verwerking volgens de AVG, per definitie als het gaat om biometrie.

Maar: Wie gaat die controleren of in alle gemeentes aan die strenge wettelijke voorwaarden voldaan is?
En nadat die dan verplichte database gehackt wordt en data lekt (onvermijdelijk), wie is dan aansprakelijk? En hoe loopt de schadevergoeding precies?
Vandaag, 15:41 door Anoniem
En voordat iedereen weer gaat roepen dat de overheid iedereen in de gaten wil houden, nee, daarom is dit niet. Dit komt voort uit onwetendheid en gebrek aan vermogen om in risico's te denken. Het moeilijkste aan risicobeheersing is risicoacceptatie. Wanneer is een risico klein genoeg om het restant te accepteren? De overheid durft dat niet te doen. Het feit dat we vingerafdrukken hebben in paspoorten komt voor uit onduidelijkheid bij tweelingen bij paspoortcontroles op Schiphol. In de meeste gevallen waren daarbij helemaal geen kwade bedoelingen en het ging maar om enkele tientallen gevallen per jaar. Uiteraard speelde dat niet alleen bij Schiphol, maar dan heb je een idee van de grootte van het probleem. Er was dus geen probleem. Overheden durven niet hardop te zeggen dat een restrisico acceptabel is. Met andere woorden: soms gaat er iets mis en dat is oke. Liever duwen ze een draconische maatregel door, want stel dat er iets misgaat, dan willen ze daar een antwoord op hebben wat hen vrijpleit in plaats van dat ze zeggen dat dat hoort bij een klein geaccepteert restrisico.
Vandaag, 15:44 door Anoniem
Huidige norm:
- Overheid overtreed de wet
- OM met het oprekken van bevoegdheden of het inzetten van wetten waarvoor ze niet bedoelt zijn
- Belastingdienst met de toeslagaffaire en andere automatische processen
- Gemeente Enschede met de gezichtsscan
- enz. enz.
- Er ontstaat ophef.
- Niemand wordt ter verantwoording geroepen.
- Overheid past de wet aan zodat de overtreding legaal wordt.

Zou moeten zijn:
- Gemeenteraads- of kamerlid signaleert een probleem en dient een motie in
- Motie wordt besproken in de gemeenteraad of 2e kamer.
- Regering of 2e kamer komt met een wetsvoorstel.
Vandaag, 15:54 door Anoniem
Eerst is het om identiteitsfraude tegen te gaan, daarna worden deze gegevens gekoppeld aan gezichtsherkenningscameras op straat om iedereen altijd overal te volgen.
Vandaag, 16:27 door Anoniem
Aantal jaar geleden heeft het kunnen vervalsen van persoonsbewijzen veel levens gered. Hopelijk denken gemeentes hierin vooruit. En daarnaast een 'rode knop' die de basisadministratie linea recta vernietigd, je wil als land tenslotte geen tweede keer koploper zijn in bepaalde zeer naargeestige zaken.
Vandaag, 16:31 door Anoniem
Dan haal ik nooit meer een identiteitsbewijs. Ik ben al 71 jaar, dus op vakantie ga ik toch niet meer, en houden ze me een keer staande dan bwtaal ik gewoon het proces verbaal, maar een ID ga ik nooit meer afhalen.

Rijbewijs heb ik ook niet, dus ik heb dan verder nergens last van van zover ik het nu kan overzien toch?
Vandaag, 16:37 door majortom - Bijgewerkt: Vandaag, 16:40
Hoe gaan ze dan identiteitsfraude tegen bij de initiele aanvraag van een ID/paspoort? Of als er geen vergelijkingsmateriaal is vanwege krijtraken ID/paspoort? Wanneer de initiele aanvraag risico's heeft heb je die bij alle volgende aanvragen ook.
Vandaag, 16:58 door Anoniem
Door Anoniem: Dan haal ik nooit meer een identiteitsbewijs. Ik ben al 71 jaar, dus op vakantie ga ik toch niet meer, en houden ze me een keer staande dan bwtaal ik gewoon het proces verbaal, maar een ID ga ik nooit meer afhalen.

Rijbewijs heb ik ook niet, dus ik heb dan verder nergens last van van zover ik het nu kan overzien toch?
Heb je internetbankieren?
Dan val je automatisch in de doelgroep van de Wwft, die regelmatig (trend: 1x per jaar) zijn/haar staatsID-document moet overleggen. Een document wat over de datum is komt niet door deze barrière (neem ik aan).
Vandaag, 17:22 door Anoniem
Door Anoniem: En voordat iedereen weer gaat roepen dat de overheid iedereen in de gaten wil houden, nee, daarom is dit niet. Dit komt voort uit onwetendheid en gebrek aan vermogen om in risico's te denken. Het moeilijkste aan risicobeheersing is risicoacceptatie. Wanneer is een risico klein genoeg om het restant te accepteren? De overheid durft dat niet te doen. Het feit dat we vingerafdrukken hebben in paspoorten komt voor uit onduidelijkheid bij tweelingen bij paspoortcontroles op Schiphol. In de meeste gevallen waren daarbij helemaal geen kwade bedoelingen en het ging maar om enkele tientallen gevallen per jaar. Uiteraard speelde dat niet alleen bij Schiphol, maar dan heb je een idee van de grootte van het probleem. Er was dus geen probleem. Overheden durven niet hardop te zeggen dat een restrisico acceptabel is. Met andere woorden: soms gaat er iets mis en dat is oke. Liever duwen ze een draconische maatregel door, want stel dat er iets misgaat, dan willen ze daar een antwoord op hebben wat hen vrijpleit in plaats van dat ze zeggen dat dat hoort bij een klein geaccepteert restrisico.

Dank voor deze reactie. Eindelijk iemand die WEL snapt hoe dingen uitwerken als je no-risk nastreeft.
Vandaag, 17:30 door Anoniem
Door Anoniem: Why though. Je moet je vorige kreng al inleveren als je de nieuwe wilt ophalen….en dan moet de persoon die hem uitgeeft ook nog eens nagaan wie je bent. Vind het lichtelijk onzinnig.

Dat is niet in een en dezelfde handeling. Het afgeven van je vorige paspoort vind niet plaats in dezelfde afspraak als het afhalen van je nieuwe paspoort.

Je nieuwe paspoort haal je daarom (nu) af zonder geldig identiteitsbewijs als verificatie.
Vandaag, 17:45 door Anoniem
Door Anoniem: Dan haal ik nooit meer een identiteitsbewijs. Ik ben al 71 jaar, dus op vakantie ga ik toch niet meer, en houden ze me een keer staande dan bwtaal ik gewoon het proces verbaal, maar een ID ga ik nooit meer afhalen.

Rijbewijs heb ik ook niet, dus ik heb dan verder nergens last van van zover ik het nu kan overzien toch?

Mocht u uw testament willen wijzigen of daarnaast een levenstestament willen opstellen, dan heeft u een ID-kaart nodig.
Vandaag, 17:51 door Anoniem
Door majortom: Hoe gaan ze dan identiteitsfraude tegen bij de initiele aanvraag van een ID/paspoort?

Bij de aangifte van een geboorte kan men een DNA-test van de vader, moeder en het kind laten uitvoeren. /s
Vandaag, 18:22 door Anoniem
Hoe kan het nou dat de binnenwandelaars met een dikke grijns hun paspoort in de Middellandse Zee gooien, en de normale belastingbetalende burger aan controles wordt onderworpen waar van Goebbels nog zou gaan blozen?

Waarom haat de overheid de Nederlanders zo ontzettend?

Waarom is een foto onvoldoende en moet er een digitale gezichtsscan gemaakt worden?
Welk probleem wordt hier opgelost?
Vandaag, 20:48 door Anoniem
Door majortom: Hoe gaan ze dan identiteitsfraude tegen bij de initiele aanvraag van een ID/paspoort? Of als er geen vergelijkingsmateriaal is vanwege krijtraken ID/paspoort? Wanneer de initiele aanvraag risico's heeft heb je die bij alle volgende aanvragen ook.
tijdens eerste id uitgifte ben je max 14 jaar, daarna verandert je uiterlijk ook nog.

Vooruitlopend op herkenning op straat met camera's heb je ook een korpus nodig. Dus verwacht over 4 a 5 jaar uitbreiding van bevoegdhdden om meer met de beelden te mogen doen en dat surveillance mogelijkheden nog verder uitgebreid worden.
Vandaag, 21:56 door Neo27 - Bijgewerkt: Vandaag, 22:22
Hebben we ons eigenlijk wel afgevraagd of deze extra biometrische controle noodzakelijk is, of vinden we het inmiddels vanzelfsprekend dat technologie steeds meer persoonsgegevens mag controleren?

Bij de aanvraag van een paspoort worden al vingerafdrukken opgenomen en opgeslagen op de chip. Waarom wordt bij twijfel over iemands identiteit niet eerst onderzocht of die vingerafdrukken aan de balie kunnen worden geverifieerd? Waarom is gezichtsvergelijking nodig als er mogelijk al een andere biometrische controlemethode beschikbaar is?

Dat gegevens niet permanent worden opgeslagen, betekent overigens niet dat ze niet worden verwerkt onder de AVG. En misschien nog belangrijker: als biometrische gegevens uitlekken of worden misbruikt, kun je je gezicht of vingerafdruk niet vervangen zoals een wachtwoord of OTP-code.

Er wordt vooral gesproken over fraudebestrijding, maar hoe groot is de fraude aan gemeentelijke balies eigenlijk? Hoeveel fraude wordt hiermee aantoonbaar voorkomen? En welke meerwaarde heeft deze methode ten opzichte van bestaande controles?

Ik vraag me ook af of deze technologie mede wordt verkocht als middel om balies te automatiseren, processen te versnellen en personeelsinzet te verminderen. Denk aan wat zelfscankassa's in supermarkten hebben veranderd. Wordt fraudebestrijding hier misschien als overkoepelend argument gebruikt voor een bredere automatiseringsslag? Dat zijn verschillende doelen en die moeten ook afzonderlijk worden onderbouwd.

Ondertussen blijven andere risico's bestaan: persoonsgegevens en kopieën van identiteitsbewijzen die bij bedrijven en organisaties terechtkomen en vervolgens door datalekken op straat kunnen belanden. Waarom ligt de nadruk niet veel sterker op het voorkomen daarvan en op het beperken van onnodige opslag van identiteitsgegevens?

Ook de zorgen en aandachtspunten van de Autoriteit Persoonsgegevens over de wettelijke grondslag en het gebruik van biometrische gegevens zouden eerst overtuigend moeten worden weggenomen voordat het kabinet deze toepassing wettelijk verankert.

En welke rol spelen de commerciële belangen van leveranciers bij deze landelijke invoering?

Ik ben niet tegen fraudebestrijding. Maar moeten we niet eerst aantonen dat deze extra biometrische controle echt nodig is, voordat we haar voor miljoenen burgers wettelijk vastleggen? **Fraudebestrijding mag toch geen vrijbrief zijn om iedere nieuwe vorm van biometrische controle in te voeren?**

Misschien moeten we niet alleen vragen wat deze technologie kan, maar vooral waarom we haar nodig hebben en of er geen minder ingrijpende oplossing bestaat.
Reageren
Ondersteunde bbcodes
Bold: [b]bold text[/b]
Italic: [i]italic text[/i]
Underline: [u]underlined text[/u]
Quote: [quote]quoted text[/quote]
URL: [url]https://www.security.nl[/url]
Config: [config]config text[/config]
Code: [code]code text[/code]

Je bent niet en reageert "Anoniem". Dit betekent dat Security.NL geen accountgegevens (e-mailadres en alias) opslaat voor deze reactie. Je reactie wordt niet direct geplaatst maar eerst gemodereerd. Als je nog geen account hebt kun je hier direct een account aanmaken. Wanneer je Anoniem reageert moet je altijd een captchacode opgeven.